.webp)
Sau nhiều tháng căng thẳng và gián đoạn nghiêm trọng do xung đột tại eo biển Hormuz, ngành bảo hiểm hàng hải đang bước vào giai đoạn phục hồi đầy thách thức. Việc phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng vọt trong thời kỳ cao điểm đã khiến hàng trăm tàu bị kẹt, chi phí logistics toàn cầu leo thang và buộc nhiều bên liên quan phải tìm giải pháp thay thế từ chính phủ. Dù thỏa thuận khung Mỹ - Iran mở ra hy vọng tuyến đường huyết mạch này sẽ sớm hoạt động trở lại, thị trường bảo hiểm vẫn phải đối mặt với những biến động mạnh và rủi ro dài hạn.
1. Phí bảo hiểm “bùng nổ” trong khủng hoảng
Trước khi xung đột leo thang (khoảng cuối tháng 2/2026), phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho một chuyến đi qua eo biển Hormuz thường chỉ ở mức 0,1% - 0,25% giá trị tàu. Ví dụ, với một tàu chở dầu VLCC trị giá 100 triệu USD, chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh chỉ khoảng 250.000 USD/chuyến.
Tuy nhiên, chỉ trong vòng 48 giờ sau khi căng thẳng bùng phát, phí bảo hiểm đã tăng vọt lên 1% - 5%, thậm chí có thời điểm chạm mức 10% giá trị tàu cho một chuyến transit 7 ngày. Điều này đẩy chi phí bảo hiểm cho một tàu lớn lên hàng triệu USD (có trường hợp lên đến 7-9 triệu USD/chuyến). Nhiều công ty bảo hiểm lớn (P&I Clubs) đã ban hành thông báo hủy hoặc điều chỉnh coverage, dẫn đến thực tế “thị trường bảo hiểm đóng cửa” Eo biển Hormuz trước cả khi có xung đột vật lý nghiêm trọng.
Theo các báo cáo từ Lloyd’s List, Reuters và Howden Re, Joint War Committee (JWC) của Lloyd’s đã mở rộng khu vực rủi ro cao bao gồm toàn bộ Vùng Vịnh, khiến lưu lượng tàu sụt giảm mạnh (hơn 80% ở một số thời điểm).
2. Tác động đến ngành hàng hải và chuỗi cung ứng
3. Triển vọng sau thỏa thuận Mỹ - Iran
Với thỏa thuận khung gần đây (tháng 6/2026), Tổng thống Donald Trump xác nhận tàu thuyền bắt đầu di chuyển trở lại qua Hormuz, dự kiến mở hoàn toàn từ ngày 19/6. Thị trường bảo hiểm đang theo dõi chặt chẽ quá trình quét mìn, đảm bảo an toàn và dần hạ nhiệt phí premium.
Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh sẽ vẫn ở mức cao hơn so với trước khủng hoảng trong một thời gian, ít nhất đến khi tình hình ổn định hoàn toàn. Nhiều tàu vẫn cần convoy hộ tống hoặc đánh giá rủi ro cụ thể trước khi transit. Các công ty bảo hiểm lớn như Marsh, Aon và các P&I Club đang điều chỉnh chính sách linh hoạt hơn nhưng vẫn thận trọng.
4. Kết luận
Khủng hoảng Hormuz là bài học đắt giá về vai trò then chốt của bảo hiểm hàng hải trong an ninh năng lượng toàn cầu. Ngành bảo hiểm không chỉ phải đối phó với biến động phí mạnh mà còn cần cải thiện khả năng định giá rủi ro địa chính trị nhanh chóng và phối hợp tốt hơn với chính phủ. Đối với Việt Nam và các nước nhập khẩu, việc đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận tải sẽ là ưu tiên chiến lược lâu dài.
Nguồn tổng hợp: Reuters, Lloyd’s List, The National
