Dựa trên bệ phóng hạ tầng vững chắc này, chuỗi dịch vụ vận hành, bốc dỡ và logistics của khu vực đã phát triển mạnh mẽ. Năm 2025, hệ thống cảng biển Việt Nam xử lý khoảng 800 triệu tấn hàng hóa, trong đó TP.HCM và khu vực lân cận chiếm 60% khối lượng và 45-50% kim ngạch xuất nhập khẩu toàn quốc - đưa Việt Nam vào nhóm có tốc độ tăng trưởng hàng hải nhanh nhất khu vực.
Tuy nhiên, dù sở hữu khối lượng hàng hóa lưu thông khổng lồ với tổng giá trị giao dịch thương mại qua các cảng biển có thể lên tới hơn 1.000 tỷ USD (bao gồm giá trị hàng hóa, dịch vụ logistics và nhu cầu tài chính liên quan), phần lớn các hoạt động dịch vụ tài chính cao cấp mang lại biên lợi nhuận lớn nhất như tài trợ tàu biển, bảo hiểm hàng hải, thanh toán quốc tế hay quản trị rủi ro logistics, hiện vẫn đang chảy qua các trung tâm tài chính nước ngoài.
Để hoàn thiện tháp giá trị và giữ lại nguồn lợi tức khổng lồ này, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở vai trò là điểm trung chuyển hàng hóa vật lý. Việc từng bước hình thành một hệ sinh thái tài chính hàng hải toàn diện là bước đi tất yếu.
Trong bối cảnh đó, sáng kiến Hệ sinh thái trung tâm Tài chính Hàng hải (International Maritime Financial Centre - IMFC) ra đời, được định hướng phát triển như một cấu phần hạt nhân trong lộ trình xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM.
Theo định hướng, hệ sinh thái IMFC sẽ tập trung khơi thông các dòng vốn và dịch vụ cao cấp như: tài trợ thương mại xuất nhập khẩu, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải, thanh toán quốc tế, quản trị rủi ro cước vận tải.
Một trong những mũi nhọn chiến lược là mô hình "Port-to-Finance" - phát triển các sản phẩm tài chính dựa trên dữ liệu và dòng tiền thực tế. Theo đó, nguồn dữ liệu khổng lồ từ quá trình vận tải, container, kho bãi, vận đơn và thanh toán thương mại sẽ được số hóa, trở thành nền tảng cấp vốn và dịch vụ tài chính cho các doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu.
Bên cạnh đó, một số xu hướng quốc tế như “Blue Finance”, bao gồm tín dụng xanh hay trái phiếu xanh trong lĩnh vực hàng hải cũng được xem là hướng tiếp cận tiềm năng trong dài hạn, gắn với quá trình chuyển đổi xanh của ngành vận tải biển và cảng biển.
Việc hình thành Hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Hàng hải được kỳ vọng sẽ góp phần phát triển các dịch vụ tài chính giá trị cao gắn với hàng hải, logistics và thương mại quốc tế; đồng thời thu hút dòng vốn quốc tế vào hạ tầng cảng biển, vận tải biển và kinh tế biển.
Đây cũng là một trong những cấu phần quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong chuỗi hàng hải và thương mại toàn cầu.
Nguồn: VIFC
