Cơ sở dữ liệu: Được xây dựng từ năm 2022 dựa trên bằng chứng thực tế từ ITF, ICS và các tổ chức phúc lợi, kết hợp với khung bảo vệ người lao động của Công ước MLC 2006 (ILO).
Hài hòa quốc tế: Nhóm công tác ba bên hỗn hợp IMO/ILO (JTWG) đã thống nhất thuật ngữ vào tháng 2/2024 để đảm bảo tính đồng bộ pháp lý giữa Công ước STCW và MLC 2006.
2. Thay đổi pháp lý cụ thể
Văn kiện sửa đổi: Nghị quyết MSC.560(108) sửa đổi duy nhất Bảng A-VI/1-4 của Bộ luật STCW.
Hình thức cấp chứng chỉ: Năng lực này được tích hợp trực tiếp vào môn học Nghĩa vụ An toàn cá nhân và Trách nhiệm xã hội (PSSR). Thuyền viên không được cấp chứng chỉ riêng, mà nội dung này là điều kiện để cấp chứng chỉ PSSR tiêu chuẩn.
3. Định nghĩa 4 danh mục hành vi tiêu chuẩn
Bạo lực: Hành vi bạo lực thể xác hoặc hành súc trên tàu hoặc khi làm việc.
Quấy rối: Hành vi không được chào đón tạo môi trường thù địch (lăng mạ, đe dọa, cô lập).
Quấy rối tình dục: Hành vi mang tính chất tình dục không đồng thuận, gây xúc phạm/nhục nhã, bất kể chức danh hay giới tính.
Bắt nạt: Chuỗi hành vi bất hợp lý, lặp đi lặp lại mang tính hệ thống nhằm vào một mục tiêu.
Xâm hại tình dục: Hoạt động tình dục không có sự đồng thuận từ hai phía; là cơ sở hình sự để tước chứng chỉ chuyên môn.
4. Đối tượng và phạm vi áp dụng
Loại tàu: Tất cả tàu chạy tuyến quốc tế (ngoại trừ tàu chạy đường thủy nội địa, tàu dưới 200 GT chạy nội địa, và tàu buồm).
Chức danh: Áp dụng bình đẳng cho mọi chức danh (từ Thuyền trưởng đến Thuyền viên phục vụ), không có ngoại lệ về thâm niên.
Quốc gia treo cờ: Các quốc gia lớn như Anh (MCA), Liberia, và Panama đều áp dụng đồng bộ theo lộ trình chuyển tiếp của IMO.
5. Bốn nội dung huấn luyện cốt lõi
Thuyền viên tham gia khóa học PSSR cập nhật bắt buộc phải thành thạo:
Nhận biết: Xác định đúng các hành vi vi phạm, kể cả những hành vi từng bị coi là "bình thường" do văn hóa cũ trên tàu.
Báo cáo: Nắm rõ cơ chế báo cáo bảo mật (qua Thuyền trưởng, DPA, Quốc gia treo cờ, Cảng biển) và quyền được bảo vệ khỏi bị trả đũa.
Ứng phó của người chứng kiến: Cách can thiệp an toàn, lập chứng cứ bảo vệ nạn nhân mà không gây nguy hiểm cho bản thân.
Hỗ trợ nạn nhân: Tiếp nhận thông tin dựa trên nhận thức giảm chấn tâm lý không tự ý đòi bằng chứng ngay lập tức hoặc ép buộc nạn nhân.
6. Quy định chuyển tiếp đối với chứng chỉ hiện hành
Chứng chỉ cấp trước 1/1/2026: Vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng cho đến hết thời hạn 5 năm ghi trên chứng chỉ (ví dụ: đến năm 2028 hoặc 2029).
Điều kiện bắt buộc cập nhật:
Thuyền viên cấp mới chứng chỉ PSSR lần đầu từ ngày 1/1/2026.
Thuyền viên gia hạn/cấp lại chứng chỉ đã hết hạn sau ngày 1/1/2026.
7. Nghĩa vụ cấp Công ty (Sửa đổi MLC 2006)
Hiệu lực: Sửa đổi MLC nhóm thứ 7 sẽ có hiệu lực vào 23/12/2027.
Yêu cầu đối với chủ tàu (vessel ≥ 500 GT):
Đưa rủi ro bạo lực/quấy rối vào Hệ thống Quản lý An toàn (SMS).
Thiết lập quy trình tiếp nhận thông tin bảo mật, nghiêm cấm trả đũa.
Có phương án cách ly/đưa nạn nhân rời tàu trong trường hợp nghiêm trọng.
Lưu ý: Tiêu chuẩn huấn luyện thuyền viên (STCW) áp dụng từ 2026, trong khi SMS của công ty (MLC) áp dụng muộn hơn vào năm 2027. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật SMS sớm để đồng bộ.
8. Đình chỉ chứng chỉ chuyên môn (STCW Quy định I/5)
Cơ chế chế tài mới: Quy định I/5 sửa đổi bổ sung "bị kết án về tội xâm hại tình dục" làm cơ sở trực tiếp để Quốc gia treo cờ đình chỉ hoặc thu hồi vĩnh viễn Giấy chứng nhận Khả năng Chuyên môn (CoC).
Tính tức thì: Cơ quan quản lý hàng hải có quyền hành động ngay khi có phán quyết từ tòa án hình sự, không cần chờ quy trình kỷ luật nội bộ của ngành hàng hải.
9. Lưu ý về sự khác biệt giữa các Quốc gia treo cờ
Mặc dù tiêu chuẩn kiểm tra năng lực (Bảng A-VI/1-4) là thống nhất, nhưng mỗi quốc gia có quy định riêng về thủ tục hành chính:
Vương quốc Anh (MCA): Ban hành MIN 729 (M+F), yêu cầu các cơ sở đào tạo phải được phê duyệt lại giáo án trước khi cấp chứng chỉ mới.
Liberia & Panama: Chấp nhận điều khoản chuyển tiếp (giữ nguyên hiệu lực chứng chỉ cũ cho đến khi hết hạn).
10. Danh mục hành động khẩn cấp cho các bên
Đối với Thuyền viên:
Kiểm tra thời hạn chứng chỉ PSSR; nếu hết hạn sau 1/1/2026, bắt buộc phải học khóa cập nhật tại cơ sở được phê duyệt.
Tìm hiểu và nắm rõ quy trình báo cáo nội bộ của tàu trước khi lên tàu.
Đối với Bộ phận Quản lý thuyền viên / HR:
Phân loại chứng chỉ PSSR khi kiểm tra hồ sơ nhận tàu: Chấp nhận chứng chỉ cũ (còn hạn) và kiểm tra kỹ năng lực chống quấy rối trên chứng chỉ mới (cấp sau 2026).
Xem xét lại chính sách tuyển dụng thuyền viên; cập nhật SMS để chuẩn bị cho cột mốc MLC 2027.
Đối với Cơ sở đào tạo:
Cập nhật khung giáo trình PSSR theo đúng 4 nội dung tại Bảng A-VI/1-4 và trình phê duyệt lên Cục Hàng hải/Cơ quan quản lý.
Tập huấn phương pháp giảng dạy dựa trên nhận thức giảm chấn tâm lý cho đội ngũ giảng viên.
Gần 94.100 doanh nghiệp được miễn phí sử dụng hạ tầng cảng biển trong ba năm, giúp giảm chi phí logistics, nhưng ngân sách TP HCM dự kiến hụt thu 7.170 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam (sửa đổi), thay thế Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015 và Luật Giao thông đường thuỷ nội địa Việt Nam 2004.
Dự thảo Thông tư sửa đổi quy định về đào tạo, huấn luyện thuyền viên và hoa tiêu hàng hải đề xuất bổ sung nhiều chương trình huấn luyện theo chuẩn quốc tế, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng sức cạnh tranh cho thuyền viên Việt Nam.
