Diễn đàn Hàng hải Quốc tế các Công ty Dầu mỏ (OCIMF) đã chính thức công bố Báo cáo Thường niên năm 2026. Báo cáo nhấn mạnh rằng, sau một năm vận hành toàn diện, chương trình SIRE 2.0 đã tái định hình sâu sắc cục diện công tác kiểm tra tàu biển nhờ sự kết hợp giữa đổi mới kỹ thuật số và các yếu tố con người.
Chuyển đổi từ Quy trình Giấy sang Kỹ thuật số
Việc dịch chuyển từ hệ thống kiểm tra dựa trên văn bản giấy truyền thống sang một chế độ kiểm tra hoàn toàn bằng kỹ thuật số đã đặt ra những thách thức không nhỏ về mặt vận hành. Khả năng thích ứng của toàn ngành đã bị thử thách bởi các vấn đề về kết nối mạng cục bộ, sự thiếu đồng bộ về thiết bị phần cứng và khối lượng dữ liệu khổng lồ cần quản lý theo thời gian thực.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất lại thuộc về khía cạnh văn hóa – cụ thể là việc thay đổi những thói quen hành vi đã được định hình qua nhiều thập kỷ. Bất chấp những khó khăn ban đầu này, mức độ tương tác và tinh thần sẵn sàng thích nghi của các bên liên quan là rất cao, mang lại một quy trình kiểm tra minh bạch, hiệu quả và có chiều sâu hơn.
Nâng cao Năng lực Sẵn sàng An ninh Thông qua Kiểm tra
Một trong những trọng tâm hoạt động của OCIMF trong suốt năm 2025 là lồng ghép sâu sắc hơn năng lực sẵn sàng ứng phó an ninh vào các hoạt động bảo đảm an toàn hàng hải. Vào tháng 10 năm 2025, OCIMF đã phát động Chiến dịch Kiểm tra Trọng điểm (FIC) thuộc khuôn khổ chương trình SIRE 2.0 nhằm củng cố trạng thái sẵn sàng trên tàu và sự thành thục của thuyền viên đối với các quy trình an ninh của công ty quản lý.
Chiến dịch FIC đã đưa vào các câu hỏi mục tiêu về biện pháp gia cường bảo vệ tàu, kiểm soát lối ra vào và nhận thức an ninh của thuyền bộ. Đáng chú ý, các câu hỏi này được áp dụng đồng bộ cho tất cả các lượt kiểm tra SIRE 2.0 trên toàn cầu, không phân biệt vùng biển hoạt động của tàu. Bằng cách đánh giá năng lực thực hành thực tế thay vì kiểm tra kiến thức lý thuyết đơn thuần, chiến dịch đặt mục tiêu đảm bảo các quy trình an ninh có thể được áp dụng hiệu quả trong các điều kiện thực tế, bao gồm cả những giai đoạn căng thẳng tột độ hoặc khi thời gian phản ứng bị hạn chế.
Phương pháp này phản ánh xu hướng chuyển dịch rộng lớn hơn: từ việc tuân thủ theo danh mục kiểm tra (checklist) đơn thuần sang bảo đảm an toàn dựa trên hành vi, đồng bộ hóa an ninh vận hành với định hướng tập trung vào yếu tố con người của OCIMF. Thông qua việc đánh giá mức độ thấu hiểu và thực thi kế hoạch an ninh của thuyền bộ, chiến dịch kiểm tra hướng tới việc củng cố năng lực sẵn sàng ứng phó ngay tại vị trí cốt lõi: trên chính boong tàu.
Đặt Yếu tố Con người làm Trọng tâm trong Đánh giá Vetting
Việc tích hợp các yếu tố con người vào quy trình kiểm tra là một cải tiến mang tính cấu trúc lớn. Dưới sự hướng dẫn của Ủy ban Yếu tố Con người thuộc OCIMF, các giám định viên hiện nay được yêu cầu nhìn nhận vượt ra ngoài tính tuân thủ kỹ thuật để thấu hiểu các nguyên nhân sâu xa dẫn đến cách thức thực hiện nhiệm vụ của thuyền viên, trong đó có tính đến các yếu tố như sự mệt mỏi, căng thẳng và áp lực vận hành hoặc thương mại.
Cách tiếp cận này khuyến khích biến các cuộc kiểm tra tàu thành cơ hội học hỏi và hoàn thiện lẫn nhau, thay vì các đợt kiểm toán mang tính chế tài thuần túy.
Các kết quả ban đầu ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Thực tế cho thấy đã có thêm nhiều cuộc đối thoại cởi mở về tình trạng sức khỏe tinh thần và hành vi của thuyền viên — những yếu tố đóng vai trò sống còn trong việc xây dựng lòng tin và nâng cao văn hóa an toàn trên tàu.
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với tạp chí SAFETY4SEA, Thuyền trưởng Dave Cudbertson, Giám đốc các Chương trình của OCIMF, nhấn mạnh rằng các giám định viên hiện được khuyến khích xem xét một cách hệ thống các áp lực, sự mệt mỏi và điều kiện vận hành thực tế — những yếu tố trực tiếp tác động đến quá trình ra quyết định của thuyền viên. Do các vấn đề về sức khỏe tâm thần, phúc lợi và động lực hành vi thường rất phức tạp và phụ thuộc nhiều vào bối cảnh cụ thể, phương pháp này đòi hỏi các giám định viên phải tích cực quan sát, tương tác và lắng nghe, thay vì chỉ dựa vào các đánh giá mang tính nhị phân đúng/sai theo danh mục có sẵn.
Hợp tác và Tối ưu hóa Hệ thống Liên tục
Cơ chế phản hồi hai chiều đóng vai trò trung tâm dẫn đến thành công của chương trình. OCIMF chủ động phối hợp với các giám định viên, chủ khai thác tàu và người thuê tàu để liên tục hoàn thiện hệ sinh thái kiểm tra. Cổng thông tin Đề xuất Cải tiến (SFI) đã trở thành công cụ cốt lõi để người dùng chia sẻ các góc nhìn thực tế, đảm bảo khung đánh giá SIRE 2.0 liên tục phản ánh đúng các điều kiện vận hành thực tế trên biển. Việc tối ưu hóa hệ thống một cách liên tục sẽ giúp khai thác tối đa lợi ích và đảm bảo những cải tiến bền vững về an toàn.
Đo lường Thành công Vượt trên các Con số Thống kê
Mặc dù số lượng các cuộc kiểm tra hoàn thành là rất lớn, OCIMF nhấn mạnh rằng thước đo thành công thực sự lại nằm ở chất lượng của các dữ liệu chuyên sâu thu thập được. Các báo cáo động, giàu dữ liệu hiện nay đang giúp các bên liên quan tiên lượng và giảm thiểu rủi ro mang tính chủ động, thay vì chỉ phản ứng một cách bị động khi sự cố đã xảy ra.
Để duy trì tính toàn vẹn của dữ liệu trên toàn mạng lưới toàn cầu gồm 460 giám định viên được cấp chứng chỉ, OCIMF áp dụng nghiêm ngặt:
Khung đánh giá SIRE 2.0 cũng được thiết kế với tính linh hoạt và khả năng mở rộng cao. Các module bổ sung trong tương lai đang được lên kế hoạch để giải quyết các ưu tiên mới nổi của ngành, bao gồm: hiệu suất môi trường, khả năng chống chịu an ninh mạng và các hệ thống tự vận hành.
Xét đến cùng, sự phát triển bền vững trong ngành tàu dầu cần được nhìn nhận một cách toàn diện — bao gồm an toàn, yếu tố con người và hiệu suất vận hành, tương tự như các cam kết về bảo vệ môi trường. SIRE 2.0 là minh chứng rõ nét cho thấy việc số hóa và minh bạch hóa dữ liệu có thể hỗ trợ quá trình ra quyết định mang tính chủ động, hướng tới các hoạt động vận hành an toàn và bền vững hơn. Bước sang năm 2026, OCIMF xác định hoạt động đào tạo dựa trên các dữ liệu chuyên sâu thu thập được sẽ là chìa khóa then chốt, và tổ chức sẽ cung cấp thêm các chương trình đào tạo bổ sung cho cả các hội viên lẫn giám định viên.
Nguồn: Safety4sea.com
